Wije (Myriapoda)

Zbliżenie na pojedynczego osobnika.Gromada stawonogów skupiająca na całym świecie około 13 tys. gatunków, w Polsce natomiast około 150. Wije to stworzenia o silnie wydłużonych ciałach, złożonych z bardzo wielu segmentów. Na każdym z nich może się znajdować jedna lub dwie pary odnóży. Zwyczajowo, przedstawicieli tej grupy, zwie się często stonogami, jednak termin ten, w fachowym tego słowa znaczeniu, odnosi się do skorupiaków z rodzaju Oniscus. Systematyka wijów jest bardzo niejednorodna i mamy do czynienia z kilkoma jej wariantami. Osobiście przyjąłem ten, w którym wije są traktowane jako gromada, jednak część naukowców klasyfikuje je w randze podtypu. W tym pierwszym wariancie, wije dzieli się na 4 gromady: pareczniki (Chilopoda), drobnonogi (Symphyla), skąponogi (Pauropoda) oraz dwuparce (Diplopoda). Najbardziej znana jest ta pierwsza i ostatnia grupa, ponieważ to właśnie one wchodzą najczęściej w kontakt z człowiekiem. Standardowo wije ukrywają się pod martwym drewnem, wśród kamieni czy ściółce leśnej, zaś na żer wychodzą nocą. Zdarza się jednak, że kiedy podniesiemy ich schronienie do góry, wówczas przestraszony stawonóg szybko z pod niego wybiega (pareczniki) bądź zwija się w kulkę i udaje martwego (dwuparce).

Drewniakowate (Lithobiidae)

Rodzina pareczników licząca na świecie około 1500 gatunków, w Polsce zaś z jakieś 30. Przedstawiciele tej rodziny to nieduże wije, osiągające najwyżej 3,8 cm. Większość z nich ma czerwonobrunatne ubarwienie, oraz mocno spłaszczone ciało, umożliwiające im wciśniecie się w wąskie szczeliny gleby czy martwego drewna. Mają przeważnie 15 par odnóży, po jednej na każdym segmencie. Pierwsza para nóg jest u nich przekształcona w tzw. szczękonóża, zaopatrzone w gruczoły jadowe. Podobnie jak inne pareczniki, są drapieżnikami polującymi na inne bezkręgowce.

Drewniak w całej okazałości.

Drewniaki (Lithobius spp.)

Ujęcie z góry.

Krocionogowate (Julidae)

Rodzina dwuparców licząca około 450 gatunków na całym świecie, w tym 85 gatunków w naszym kraju. Ciało krocionogów jest silnie wydłużone, zaś każdy segment zaopatrzony w dwie pary, bardzo króciutkich nóg. Nasze rodzime gatunki mają przeważnie niepozorne, czarne lub brunatne ubarwienie, w tropikach zdarzają się dużo bardziej kolorowe, a do tego znacznie większe. W Polsce mierzą najwyżej 3-4 cm. W przeciwieństwie do pareczników, są roślinożerne i odżywiają się głównie szczątkami roślinnymi, bulwami, grzybami, ale mogą również podgryzać żywe rośliny. Przeważnie ukrywają się w ciemnych zakamarkach, zaś na żer wychodzą nocą, ale niektóre z nich trafiają się także w ciągu dnia, zwłaszcza w lasach. Część gatunków ma skłonność do masowego pojawiania się, choć przyczyny powstawania takich dużych skupisk nie są do końca jasne.

Duet krocionogów.

Krocionogi. – Zjawisko agregacji

Agregacja krocionogów w pełnej krasie.

Rosochatkowate (Polydesmidae)

Rodzina dwuparców, która liczy na świecie około 200 gatunków. W Polsce natomiast mamy ich tylko 9. Przedstawiciele tej rodziny, podobnie jak krocionogi, mają po dwie pary nóg na każdym segmencie. Nogi te są jednak nieco dłuższe i rozstawione na boki, trochę jak u pareczników. Górna część każdego segmentu tworzy prostokątną, kanciastą płytkę, przez co całe zwierzę wygląda na mocno opancerzone. Rosochatkowate prowadzą skryty tryb życia, znaleźć je można głównie w lasach, gdzie ukrywają się pod martwym drewnem oraz w ściółce leśnej. Są roślinożerne, odżywiają się głównie roślinnymi szczątkami.

I jeszcze takie zdjęcie na sam koniec.

Polydesmus spp.

Malutki osobnik, miał tylko kilka milimetrów.