Pozostałe rodziny motyli nocnych

Ten dział będzie poświęcony rodzinom, które nie są tak bogate w gatunki, jak sówkowate, czy miernikowcowate, lub zwyczajnie nie mam szczęścia do spotykania zbyt wielu ich przedstawicieli. Wszystkie one będą zebrane tutaj w jednym miejscu, dzięki czemu wyszukiwanie poszczególnych gatunków powinno być zdecydowanie ułatwione.

Wąsikowate (Adelidae)

Rodzina zaliczana do grupy motyli mniejszych (Microlepidoptera), licząca na świecie około 300 gatunków, oraz 28 w naszym kraju. Należące do niej gatunki osiągają przeważnie niewielkie rozmiary (rozpiętość ich skrzydeł waha się w granicach 0,4-3 cm). Ich cechą charakterystyczną są z pewnością długie, cienkie czułki, zwłaszcza u samców, u których mogą być nawet 3 razy dłuższe niż długość całego ciała. U większości z nich, skrzydła przynajmniej częściowo są metalicznie błyszczące. Niektóre gatunki bardzo chętnie się roją w lasach i na ich obrzeżach, inne natomiast wolą przesiadywać na kwiatach i na nich też odbywać swoje gody. Przeważnie każdy z nich jest związany z konkretnym gatunkiem rośliny, na której rozwijają się gąsienice.

Wąsateczka zawiliczaneczka (Nemophora degeerela)

Niesobkowate (Hepialidae)

Rodzina motyli, zaliczana do tzw. motyli mniejszych (Microlepidoptera). Uchodzi za dość prymitywną grupę, której przedstawiciele posiadają chociażby silnie skrócone czułki, uwsteczniony aparat gębowy, oraz nie mają rozwiniętego wędzidełka. To ostatnie, stanowią mocne szczeciny, znajdujące się na górnej krawędzi drugiej pary skrzydeł. Dzięki niemu, obie pary skrzydeł są ze sobą szczepione. U niesobkowatych również są ze sobą złączone, ale nie wędzidełkiem, tylko tzw. jarzemkiem, czyli płatowaty wyrostek, który pełni funkcje łączących szczecinek, ale znajduje się na dolnej krawędzi przednich skrzydeł. Na całym świecie odkryto ich około 600 gatunków, w Polsce zaś mamy ich tylko 6. Najliczniejsze są niewątpliwie w Australii i tam też występują największe gatunki. Rozpiętość skrzydeł tych z rodzaju Zelotypia może sięgać nawet 25 cm! Przypominam, że zalicza się je do tzw. motyli mniejszych. W naszym kraju, największym jest krótkowąs chmielowiec (Hepialus humuli), którego rozpiętość skrzydeł sięga 7 cm. Wiele tropikalnych gatunków ma niezwykłe, piękne ubarwienie skrzydeł. Nasze rodzime, są przeważnie brunatne, mało ciekawe pod tym względem. Dorosłe żyją stosunkowo krótko, swoje gody odbywają w nocy i wtedy też samice składają jaja, rozsypując je nad ziemią. Larwy większości z nich żyją pod ziemią na lub w korzeniach różnych gatunków roślin, a ich rozwój trwa od 1 do 3 lat.

Krótkowąs sylvina
(Triodia sylvina)

Nasierszycowate (Endromidae)

Bardzo mała rodzina motyli, do której przez długi okres czasu zaliczał się tylko jeden gatunek, czyli nasierszyca różnobarwna (Endromis versicolora), jednak część naukowców włącza do niej również kilka rodzajów z tropikalnej rodziny prządkowatych (Bombycidae) dzięki czemu liczba nasierszycowatych może teraz wynosić około 30 gatunków. W dalszym ciągu nasierszyca różnobarwna, zwana również nasierszycą brzozówką pozostaje jednak jedynym gatunkiem obecnym w Palearktyce.

Nasierszyca różnobarwna (Endromis versicolora)

Barczatkowate (Lasiocampidae)

Rodzina motyli nocnych, licząca na świecie około 2 tys. gatunków i 19 w naszym kraju. Grupa ta zrzesza w sobie duże motyle o masywnej budowie ciała. Tylko nieliczne z nich mają kolorowe ubarwienie, przeważają te o brunatnym lub szarym, czyli maskującym. Jako dorosłe żyją bardzo krótko i nie pobierają w tym czasie żadnego pokarmu, ponieważ ich ssawka jest uwsteczniona. Korzystają więc z zapasów, które zgromadziły w czasach, gdy były gąsienicami. Barczatki to typowo nocne motyle, dzień zaś spędzają przesiadując na pniach i gałęziach drzew, a czasem również na ścianach budynków. Nocą często im się zdarza przylatywać do światła. Gąsienice barczatek są duże i masywne, podobnie jak dorosłe. Często są pokryte gęstymi włoskami (u niektórych gatunków mogą być parzące). Znaleźć je można głównie na drzewach liściastych i iglastych, rzadziej wybierają rośliny zielne i krzewy. Niektóre gatunki, jak barczatka sosnówka (Dendrolimus pini), są uznawane za groźne szkodniki lasów. Kilka z nich widnieje natomiast na Czerwonej Liście, zaś barczatka kataks (Eriogaster catax) znajduje się na liście gatunków objętych ochroną ścisłą.

Barczatka napójka
(Euthrix potatoria)

Wycinkowate (Drepanidae)

Wycinkowate, znane też pod nazwą falicowate, to nieduża rodzina motyli, licząca na całym świecie 660 gatunków, natomiast w naszym kraju jest ich jedynie 16. Wcześniej rodzina ta była jeszcze mniej liczna, jednak naukowcy włączyli do niej gatunki z podrodziny Thyatirinae, stanowiące wcześniej odrębną rodzinę. Część z nich charakteryzuje się sierpowato wyciętymi brzegami przednich skrzydeł, inne natomiast z wyglądu mocno przypominają sówkowate (Noctuidae). Dymorfizm płciowy jest u nich zwykle słabo zaznaczony, natomiast ich ubarwienie jest zwykle mocno stonowane, maskujące. Gąsienice również mają najczęściej maskujące barwy. Żerują głównie na liściach różnych drzew i krzewów, nierzadko tworząc wśród nich nieduże oprzędy.

Przestrożnica żółtorożka
(Achlya flavicornis)

Reklamy